शान्ति र संविधानले निर्धारित समयमा नै पूर्णता पाउला ?
होम|''परिणाममुखी कार्यशैली'' - चण्डीप्रसाद श्रेष्ठ
  

''परिणाममुखी कार्यशैली'' - चण्डीप्रसाद श्रेष्ठ
चण्डीप्रसाद श्रेष्ठसञ्चालक सदस्य, एनसेल

नयाँ बानेश्वरस्थित कृष्ण टावरको सातौं तलामा रहेको उनको कार्यकक्षमा प्रवेश गर्दा जोकोही आश्चर्यचकित हुन्छन्- त्यहाँको भव्यता र सजावट देखेर । एनसेलको 'कर्पोरेट कलर'ले बनेको टाइमा सजिएका उनको कार्यकक्षमा रहेको भुँडे गणेशको बडेमानको मूर्तिले उनी गणपतिको भक्त भएको स्पष्ट हुन्छ ।  बजारमा चलेका भन्दा केही सानो तर आकर्षक काखे कम्प्युटरलाई कलात्मक टेबुलमा राखेर काम गरिरहेका भेटिन्छन् उनी । उनको कोठाबाट देखिने स्वयम्भू र श्लेषमान्तक वनको दृश्य साँच्चै मनमोहक देखिन्छ भने धूवाँ, धूलो र तुवाँलोले धरहराको उचाइलाई गिज्याइरहेको भान हुन्छ । बहुराष्ट्रिय कम्पनी एनसेलका एकमात्र नेपाली सञ्चालक चण्डीप्रसाद श्रेष्ठ पाठकहरूका लागि नयाँ नाम होइन । २८ वर्षनिजामती सेवामा बिताएका उनले वन तथा गृहसचिवको जिम्मेवारी कुशलतापूर्वक निर्वाह गरेका हुन्- कुनै विवाद वा काण्डमा नमुछिईकन । नियतिले निजामती सेवाको सर्वोच्च पद मुख्यसचिवमा उक्लन नदिएकोमा मन कुँडिए पनि शाही शासनकालमा कायम गरेको 'हक्की सचिव'को परिचयले उनलाई गर्वको अनुभूति हुन्छ । हुकुमप्रमाङ्गीबाट निजामती सेवामा प्रवेश गरेका आफूभन्दा कनिष्ठ कर्मचारी मुख्यसचिव भएपछि अतिरिक्त समूहमा आफै मागेर जाने उनी नेपालको परिप्रेक्ष्यमा अनौठा प्रशासक हुन् । सरकारले कर्मचारीलाई दण्डित गर्न त्यो समूहमा सरुवा गर्ने चलन छ । 

व्यापारिक परिवारका श्रेष्ठ विदेश भ्रमणको लोभमा निजामती सेवामा प्रवेश गरेको बताउँछन् । कपडा व्यापारी उनको परिवारमा श्रेष्ठ मात्र सरकारी जागीरे भए । तलबमा परिवार चलाउनुपर्दा कहिलेकाँही उनलाई जागीरतिर नलागेको भए हुन्थ्योजस्तो लाग्थ्यो- आफ्ना नजिकका नातेदारको वैभवपूर्ण जीवनशैली देखेर । २०३४ सालमा शाखा अधिकृतको परीक्षा उत्तीर्ण गरेर उनले कर अधिकृतका रूपमा 'करिअर'अघि बढाएका हुन् । उनी परीक्षा पास गरेर उपसचिव र सहसचिव भएकोमा गौरव गर्छन् र त्यसैलाई आफ्नो जीवनको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि पनि मान्छन् ।

सन् १९५४ मा धुलिखेलमा जन्मेका श्रेष्ठले भोजपुरको विद्योदय माध्यमिक विद्यालयबाट एसएलसी पास गरेका हुन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट उनले व्यवस्थापन र राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । विगत ४ वर्षदेखि एनसेलमा आबद्ध उनी आफू नै 'रोलमोडेल' बनेर देखाउनुपर्नेमा जोड दिन्छन् । 'आफू धूमपान गर्ने तर अरूलाई त्यसो नगर्न' सल्लाह दिनुलाई पाखण्डपूर्ण मान्छन् । मातहतका कर्मचारीलाई भेदभाव नगर्ने र मर्का परेकालाई सघाउने उनको बानी छ । एनसेलमा ५ सय नेपालीले रोजगारी पाएका छन् । उनलाई अगाडि मीठो बोलेर 'ठीक पार्ने' तर पछाडि झूटको सहारा लिने 'द्वैधचरित्र' भएकाहरूसँग व्यवहार गर्न मन लाग्दैन । कतिपय मानिसलाई उनी कठोर मिजासका लाग्छन् तर उनी भित्रबाट त्यस्ता छैनन् । कोमल हृदयका उनी आफ्नो काम र व्यवहारले कसैलाई समस्या नपरोस् भन्छन् । देखेको कुरा हाकाहाकी भन्ने र नियम मिचेर कुनै काम नगर्ने उनलाई सरकारी सेवामा रहेका र त्यहाँबाट बाहिरिएकाहरू 'मिष्टर क्लिन' भन्छन् ।

कानून सचिवबाट सेवानिवृत्त भएका उदय नेपाली  श्रेष्ठ चण्डीलाई अर्थ र वाणिज्य क्षेत्रको अथाह ज्ञान भएको सफल प्रशासकका रूपमा लिन्छन् । ज्ञान र शीपको भरपुर उपयोग गर्न सिपालु चण्डीको परिणाममुखी कार्यशैलीबाट आफू प्रभावित भएको श्रेष्ठ बताउँछन् । क्षेत्रीय प्रशासक, वन र गृह सचिव हुँदा उनले निर्वाह गरेको प्रभावकारी भूमिका श्रेष्ठलाई उदाहरणीय लाग्छ ।

विश्वका चार दर्जनभन्दा बढी मुलुकको भ्रमण गर्न भ्याएका चण्डीले यात्राबाट धेरै सिकेका छन् । मानसरोवर यात्रामा देखेको सडक सम्याउने प्रविधि उनले नेपालमा पनि प्रयोग गर्न चाहेका थिए, विविध कारणले त्यसले मूर्तरूप लिन सकेन । उनले नेपाल एसबीआई बैङ्क, हेटौँडा तथा उदयपुर सिमेण्ट कारखानालगायत दर्जनौं सरकारी, अर्धसरकारी र संयुक्त लगानीका परियोजनामा व्यवस्थापकीय जिम्मेवारी निर्वाह गरिसकेका छन् ।

गृहलाई भन्दा वन मन्त्रालयलाई कमाउ स्थल भन्न रुचाउने श्रेष्ठ आफ्नो कार्यकालमा अनियमितता नभएको दाबी गर्छन् । सुरक्षा संयन्त्र दुरुस्त पार्न तथा यसको संवेदनशीलताका निम्ति प्रतिदिन सचिवले खर्च गर्न पाउने रू.२० हजार सामान्य भएको उनलाई लाग्छ । 'राज्यको सुरक्षाका निम्ति प्राप्त हुने सूचनामा खर्च गर्न त्यति अधिकार दिनु सामान्य हो' असीमित अधिकार गृहसचिवले प्रयोग गर्दै राज्यको ढुकुटीबाट रकम खर्च गर्‍यो भन्नेहरूलाई उनी जवाफ दिन्छन् । प्रधानमन्त्री र मुख्यसचिवले साथ दिएमा वन फडानी वनसचिव एक्लैले रोक्न सक्ने उनको दाबी छ । स्थानीय जनतामा वन्यजन्तु विभागका कर्मचारी इमानदार रहेको प्रत्याभूति गराएमा गैंडाजस्ता दुर्लभ वन्यजन्तु संरक्षणमा समस्या नहुने उनको विश्लेषण छ ।

;g @)!! M PlzofnL pGgltsf] jif{

lat]sf] jif{ ;g @)!) n] PlzofnL cfly{s j[l4sf nflu cfwf/x¿ tof/ kf/]sf] 7flgPsf] 5 . o:tf] j[l4 ck]Iffsf k5fl8 s]xL e/f];fof]Uo sf/0fx¿ 5g . of] jif{el/ ;+o'Qm /fHo cd]l/sf cfly{s dGbLaf6 lg:sg / nueu o"/f]k]nL b]zx¿ Pskl5 csf]{ ;ªs6nfO{ 6fn6'n ug]{ ;d:ofaf6 pDsg k|of;/t /x] . t/, To;af6 klg ck]lIft nfe k|fKt x'g ;s]g . ;+;f/sf 7"nf cy{tGqx¿ o;/L ;d:ofu|:t x'“bf klg PlzofnL cy{tGq l:y/ dfq /x]g, o;sf vDafsf ¿kdf /x]sf rLg / ef/tsf] cfly{s j[l4b/ ( bzdnj # / * bzdnj ( k|ltztsf] xf/fxf/L /xØf] . rLg hfkfg / hd{gLnfO{ pl5Gb} ;+;f/s} bf];|f] 7"nf] cy{tGq aGof] . of] PlzofnL j[l4 ck]Iffsf] ;DejtM ;aeGbf
e/nfUbf] sf/0f xf] .

 

of] jif{ hfkfgnfO{ 5f8]/ Plzofsf] af“sL cy{tGqdf b]lvPsf] j[l4sf nflu e/f];fnfos kIf oxf“sf] pTkfbgsf nflu ahf/sf] 7"nf] lx:;f oxL“ pknAw x'g' klg xf] . ljutdf klZrdf d'n'sdf lgof{t gx'“bf pkef]Qmf cefj eP/ pTkfbgzLntf k|efljt x'g] cj:yfaf6 Plzof ca d'Qm x'“b} uPsf] b]lvG5 . ef/tdf tLj| ultdf km}lnO/x]sf] dWod ju{ / rLgsf] k|ltJolQm cfo $ xhf/ cd]l/sL 8n/sf] xf/fxf/L k'Ug' Plzofsf] cfkmg} ahf/ lgdf{0f x'g'sf k|df0fx¿ x'g . cfly{s ;ªs6 z'¿ ePotfsf em08} $ jif{df o; If]qdf pTkflbt j:t'x¿sf] dfu cd]l/sf / o"/f]kdf pNn]Vo ¿kn] ga9] klg o; If]qsf] cfly{s j[l4b/ sfod /xg'n] ahf/ lj:tf/sf] ;ªs]t u5{ . ;+;f/sf] $) k|ltzt hg;ªVofsf lx;fan] ljZjsf k|d'v pkef]Qmf ef/t / rLgsf afl;Gbf x'g . qmozlQmsf b[li6n] klg ca of] cg'kft @% k|ltztsf] ;Ldf kf/ ug]{ ;“3f/df 5 . clxn] rLg;“u dfq @$ va{ %) ca{ 8n/ / ef/t;“u em08} # va{ 8n/a/fa/sf] ljb]zL d'b|f ;l~rtL 5 . rLgsf] a9bf] ljb]zL d'b|f -vf;u/L cd]l/sL 8n/df_ ;l~rltn] p;sf] cd]l/sf;“usf] Jofkf/ ;f}bfafhLsf]
IfdtfnfO{ a9fPsf] 5 .

 

h'g sf]0faf6 x]bf{ klg clxn] PlzofnL j[l4sf k|d'v cfzfsf s]Gb|x¿ ef/t / rLg g} x'g . ljZj cy{tGqsf cu|kªlQmsf] bf];|f] nx/df /x]sf /fi6«x¿ a|flhn, ¿;, ef/t / rLg ;d"xdf clxn] blIf0f clk|msf klg ldl;P/ -la|S;_ ePkl5 ‘j[l4 pGd'v’ d'n'sx¿sf] x}l;ot emg ;an ePsf] 5 . o;n] klg ljZjahf/sf] Pp6f 5'§} cfofd ;[hgf ub}{5 .

 

oL w]/} ;an kIfx¿nfO{ 5fof“df kfg]{ d'VotM tLgcf]6f afwsx¿ 5g . tL afwsx¿nfO{ ;d'lrt Joj:yfkg ug'{ d'Vo u/L rLgsf nflu 7"nf] r'gf}tL xf] . klxnf], cy{tGqsf] cltj[l4 -cf]e/ lxl6ª_sf] 5 . 7"nf] pkef]Qmf ahf/ / pRr cfly{s j[l4n] cfslif{t ug{] yk :jb]zL Pjd ljb]zL nufgL, k"jf{wf/ lgdf{0f / dfueGbf a9L pTkfbgn] cy{tGqdf y]Ug} g;lsg] j[l4sf] / To;kl5sf] ljikmf]6sf] vt/f 5 . bf];|f], d"Noj[l4sf] ck]Iff -OGkmn]zg/L PS:k]S6]zg_ a9b} uP/ cfly{s j[l4sf] nfenfO{ g} 5fof“df kfg]{ u/L d"Noj[l4 x'g] ;Defjgf 5 . o;sf s]xL ;ªs]tx¿ b]lvg yfln;s]sf 5g . ljut !% jif{;Dd cf};t $ bzdnj @% k|ltzt /x]sf] rLgsf] pkef]Qmf d"Noj[l4b/ clxn] % bzdnj * k|ltzt k'u]sf] 5 . ef/tsf] d'b|f:kmLltb/ !) k|ltzteGbf dfly 5 . t];|f] ;d:of Plzofsf oL 7"nf cy{tGqx¿sf] cfGtl/s Joj:yfkg Ifdtfsf] xf] . rLgsf] d"Noj[l4sf sf/0f pTkGg c;Gt'li6n] ljb|f]xsf] :j¿k u|x0f u¥of] eg] clxn];Dd /fhgLlts :jtGqtf pkef]u ug{af6 al~rt Toxf“sf hgtfsf] k|lt/f]w cy{tGqnfO{ y]Ug} g;Sg] x'g] s]xL klZrdf ljZn]ifsx¿sf] cg'dfg 5 . of] a]jf:tf ug{ ldNg] ljZn]if0f lgZro g} xf]Og .

 

To:t}, ef/tsf] /fhgLlts :yfloTj / cfly{s gLltx¿sf] lg/Gt/tfsf] k|Zg klg cfkmg} 7fp“df 5 . clxn]sf pbf/jfbL gLltx¿ ef]ln lxGb' s§/kGyL, jfdkGyL bn ;Qfdf cfof] eg] /xnfg eGg] cfzªsf Ho"“bf] 5 . o;n] l;ªuf] Plzofsf] cfly{s j[l4 ck]IffnfO{ lr:ofpg ;S5 .

 

t/ klg, ;:tf] >d, k|ljlwdf bLlIft hgzlQm / cfkmg} tof/L ahf/ Plzofsf xQkQ xNnfpg g;lsg] vDafx¿ 5g . logs} ;xf/fdf ;g @)!! df Plzofsf] cfly{s j[l4sf]
ck]Iff l6s]sf] 5 .

 

 

ahf/ 36g' ;fx;L nufgLstf{nfO{ cj;/

uf]kfns[i0f cfrfo{

…ha ;8s k"0f{ /QmfDo x'g k'U5, Tof] g} z]o/ ahf/df nufgL ug]{ ;a}eGbf pko'Qm ;do xf]Ú eGg] cleJolQm lbPkl5 Aof/f]g /f]yrfON8sf] k|l;4Ldf yk j[l4 eof] . !*cf}+ ztfAbLsf] a]nfotL ;dfhdf pgsf] cleJolQmnfO{ lnP/ lgs} tLvf 6Lsfl6Kk0fL klg eP .

 

pgsf] cleJolQmsf] ;f/ …ha z]o/ahf/ 36]/ tNnf] laGb'df k'U5 ta  ;'ema'emo'Qm nufgLstf{n] gcflQO{sg z]o/ lsGg'k5{Ú eGg] lyof] . t/, pQm wf/0ffdf k|:t't zAbnfO{ lnP/ eg] s8f cfnf]rgf ePsf] lyof] . Aof/f]gsf] wf/0ffnfO{ pNn]v ub}{ jfnl:6«6sf Ps k|l;4 nufgLstf{ l/r8{ u|fxdn] …lb Go"of]s{ 6fOD;Ú;Fusf] Ps cGt/jftf{df ljut %) jif{sf] Oltxf;kl5 ;g @)!! df To:tf] lbg cfpg] atfPsf 5g . pgsf] b[li6df Aof/f]gn] eg]h:t} lgs6 eljiodf jfnl:6«6 /QmfDo x'g] lbg cfPkl5 cd]l/sfsf] d'xf/ km]l/g]5 . To;n] cd]l/sL gful/sx?sf] b}lgs hLjgofkgdf ;d]t Jofks kl/jt{g cfpg] pgn] bfaL u/]sf 5g .

 

Aof/f]gn] eg]h:t} ahf/ 36]s} sf/0f ;8s} /QmfDo eP/ g]kfnLx?sf] d'xf/ g} km]l/g] cj:yf clxn] 5}g . ha g]K;] kl/;"rs $ ;o laGb'eGbf tn emg]{ ;ªs]t ub}{ cf]/fnf] nfUg z'¿ u¥of] ta clwsf+z z]o/ ljZn]ifsx?n] ca ahf/ o;eGbf tn emb}{g eGg] wf/0ff ;fj{hlgs u/] . /, clxn] z]o/ lsGg] pko'Qm ;do xf] eGg] bfaL klg u/]sf] kfOof] . z]o/ahf/ ljZn]if0fsf nflu k|of]u ul/g] cfwf/e"t ;'rsx?n] klg ahf/ Tof]eGbf w]/} tn hfg ;Sg] ;ªs]t ub}{gg . g]K;] ! xhf/ ! ;o &% laGb'df k'Ubf nufgL u/]sfx? ;f] kl/;"rs $ ;oeGbf tn emg{ yfNbf kSs} klg Aof/f]gn] eg] h:t} ;8sdf k'Ug] cj:yf cfPsf] xf] sL eg]/ cQflnPsf] klg kfOG5 . t/, of] ljifodf sf]xL klg v'n]/ af]Ng eg] ;s]sf 5}gg .

 

g]K;] pRr laGb'df k'u]sf] ;dodf nufgL ubf{ klg nufgLstf{df ;'ema'em / ahf/sf cfwf/e"t ;"rsx?sf] cWoog / ljZn]if0f ug{ ;Sg] Ifdtfsf] cefj} lyof] / pgLx?n] ahf/ cem} a9g] cfzfdf nufgL u/]sf lyP . jf:tljs cfwf/ljgf ahf/ a9]sf] x'gfn] klg Tolta]nfsf] g]K;] kl/;"rs lbuf] x'g ;s]g . ahf/df rNg] xNnf / c¿n] sdfPsf] b]v]/ cfkm"n] klg To;}u/L sdfOG5 eGg] unt dfgl;stfdf clwsf+z nufgLstf{x? ahf/ k|j]z u/]sf lyP . ck]Iffcg';f/ ahf/ a9g g;Sg'df pgLx?sf] ckl/kSj ;'ema'em g} d'Vo sf/s xf] . ahf/sf] jf:tljs ljZn]if0f u/]/ ahf/ a9g'kg]{ ultnf] cfwf/ gePsf] nufgLstf{n] yfxf kfPkl5 g]K;] kl/;"rs 36g z'¿ u/]sf] xf] . /fhgLlts cl:y/tf, kl/jt{g eO/xg] df}lb|s tyf ljQLo gLlt, ahf/df a9b} uPsf] z]o/ cfk"lt{, a9bf] a}ªs Aofhb/, z]o/ shf{df lbOg] dflh{g kmfOgflG;ªdf s8fOnufotnfO{ ahf/ 36g'sf] bf];|f]  sf/0f
dflgPsf] 5 .

 

Aof/f]gsf] ts{ klg s] xf] eg] ahf/ c:jfefljs ¿kdf a9bf cyjf 36bf 7"nf nufgLstf{ Pjd ahf/sf v]nf8Lx?n] o;/L g} gfkmf sdfp5g . ahf/ 36]sf] a]nf pgLx? e6fe6 z]o/ lsG5g eg] ahf/ a9g yfn]kl5 pgLx? ltg} z]o/ a]Rg yfN5g . o;df v]nsf] lgod ga'emg] / gjk|j]zL nufgLstf{x? ;w}+ dsf{df k5{g . o:tf df}sfdf hfGg] a'emg] / rnfv nufgLstf{x?n] dfq} sdfpF5g . of] qmd g]kfndf dfq xf]Og, ;+;f/el/ rln/xG5 . ahf/ 36bf z]o/ lsGg] / ahf/ a9g yfn]kl5 a]Rg] qmdaf6 nufgLstf{x?n] kSs} klg sdfpF5g, t/ Tof] Tolt ;lhnf] eg] 5}g . ;f/f ahf/ Wj:t x'g] qmddf cufl8 al9/x]sf a]nf e6fe6 z]o/ lsGg lgs} 7"nf] cfF6 rflxG5 . t'?Gt} laSg g;Sg], tTsfn} s'g} k|ltkmn glbg], Go"g:t/sf z]o/x?df To:tf nufgLstf{n] lgs} gfkmf b]V5g / To;nfO{ gfkmf sdfpg] cj;/sf ?kdf lnG5g . clwsf+z nufgLstf{x? hlxn] klg cfkmgf] kf]6{kmf]lnof]df ;w+} ljhoL ePsf] dx;"; ug{ rfxG5g . t/, ljZjk|l;4 nufgLstf{ jf/]g akm]6n] o;k|lt r]tfjgL lbFb} eG5g …;a}sf] v'zLofnL / pGglt ePsf] a]nf tkfO{+n] z]o/sf nflu pRrd"No ltg'{k5{, t/ Tof] tkfO{+sf] kf]6{kmf]lnof]sf nflu eg] kmnbfoL x'g] 5}g .Ú

 

;g !(&#÷&$ sf] ljol/; dfs]{6sf sf/0f @@ dxLgfsf] cjlwdf $% k|ltztn] ahf/ tn v:s]sf] lyof] . pQm ljol/; ahf/n] jf/]g akm]6nfO{ jflzªu6g kf]i6 sDkgLsf] dxŒjk"0f{ nufgLstf{ aGg] cj;/ lbof] . ahf/ k"FhLs/0f * s/f]8 8n/ x'Fbf akm]6n] lsg]sf] jflzªu6g kf]i6 sDkgLsf] z]o/ s]xL ;odkl5 $) s/f]8 8n/ k'u]sf] lyof] . ;g !(*& df ePsf] qmØf;df klg 8fphf]G; kl/;"rs Ps} lbgdf @@ k|ltztn] 36]sf] lyof] . 8fphf]G; 36]sf] a]nf klg y'k|} cd]l/sLx?n] k|z:t} sdfP . ;g @))! ;]K6]Da/ !! df jN8{ 6]«8 ;]06/df cftªssf/L xdnfkl5 36]sf] cd]l/sL z]o/ahf/df klg s]xL nufgLstf{x?n] /fd|} sdfP .

 

;]K6]Da/ !! sf] cftªssf/L xdnfkl5 ca cd]l/sf cfly{s b[li6n] tx;gx; g} x'G5 eGg] xNnf km}lnPsfn] ahf/ lgs} tn em/]sf] lyof] . ;f] xdnfkl5 cd]l/sfn] ca af]Oª sDkgL aGb ub}{5 eGg] xNnf rnfOof] / pQm sDkgLsf] z]o/d"No cToflws dfqfdf 36Øf], t/ cfqmd0fsf] % jif{sf] cjlwdf To;sf] z]o/d'No rf/ u'0ffeGbf  dfly k'Uof] . To;kl5 af]Oª sDkgLn] nufgLstf{x?nfO{ /fd|} k|ltkmn;d]t lbPsf] 5 . cfkm" 6f6 kN6]sf] 3f]if0ff ub}{ ;+/If0f ug{ ;/sf/;dIf kmfOn btf{ ug]{ …y8{ Pe]Go' Eofn' km08Úsf Dofg]h/ df6L{ lj6Dofgn] …s]–df6{Ú sDkgLn] hf/L u/]sf] Ps 8n/sf] a08 @) ;]06df v/Lb u/]sf lyP . s]xL ;donuQ} pQm a08 …Go" s]–df6{Úsf] gfddf Go"of]s{ :6s PS;r]~hdf ;"rLs[t eO{ sf/f]af/ x'g yfn]kl5 pgn] ;f] a08af6 s/La !% k|ltzt k|ltkmn k|fKt ug{ ;kmn eP .

 

g]kfnL z]o/ahf/sf] Oltxf; Tolt nfdf] geP klg s/La b'O{ bzssf] cjlwdf ;g !((*÷(( lt/ ahf/ lgs} tn v:s]sf] lyof] . ;f] ;dodf g]kfndf s]xL JolQmx?n] k|z:t sdfP eg] @))% df ePsf] hgcfGbf]ng–@ kl5 klg z]o/ahf/af6 w]/} nufgLstf{ sdfpg ;kmn eP . o;sf] cy{ z]o/ahf/af6 k};f sdfpg 3f6f vfPsf, Go"g u'0f:t/sf z]o/x? lsGg'k5{ eGg vf]lhPsf] x'Fb} xf]Og . ahf/ hlxn] klg a9g]÷36g] eO/xG5 . ahf/df cfpg] oxL ptf/r9fjdf klg ;'ema'em ePsf nufgLstf{n] sdfpF5g eGg] xNnfsf] k5fl8 nfu]/ ahf/ k|j]z ug]{ gofF nufgLstf{n] eg] u'dfpg] ;Defjgf /xG5 .

 

vr{ / cfDbfgL a/fa/ x'G5 eGg] cy{zf:qsf] Pp6f ;fdfGo l;4fGt xf] . To;sf] cy{ Ps kIfaf6 ePsf] vr{ csf]{ kIfsf nflu cfDbfgL x'G5 . z]o/ahf/df klg Pp6f nufgLstf{n] u'dfpF5 eg] csf]{n] sdfpF5 . xfdLn] cfkm"nfO{ eg] ;s];Dd u'dfpg] nufgLstf{ agfpg' x'Fb}g . o;sf nflu nufgLstf{sf] r]tgf:t/ pRr x'g'k5{ / ahf/sf cfwf/e"t kIf Pjd ;"rsx?sf] ljZn]if0f u/L ;f]xLcg';f/ nufgL ug{  ;Sg'k5{ . o;n] nufgLstf{nfO{ slxNo} ;8sdf k'¥ofpFb}g, a? cGo nufgLstf{x? ;8sdf k'u]sf] a]nf tkfO{+n] ;:tf] d"Nodf z]o/ lsGg ;Sg'x'G5 .

n]vs g]kfn lwtf]kq af]8{df sfo{/t 5g .
JoQm ljrf/ pgsf lghL x'g .

gkacharya299@yahoo.com

 

 

 

 

ax; xjfO{ l6s6 ljqmL sldzgdf ljjfb

 

 

 

l6s6 ljqmL sldzgdf Ps¿ktf 5}g

af]w/fh e08f/L

k|yd pkfWoIf

;f];fO6L ckm 6«fen P08 6'/ ck/]6;{ -;f]§f]_

xjfO{ l6s6sf] sldzg kf/bzL{ x'g ;s]sf] 5}g . xjfO{ sDkgLx¿n] s'g} Ph]G;LnfO{ a9L / s'g}nfO{ sd sldzg lbPsf 5g . sldzg b/ ;dfg sfod ul/g'k5{ . klxnf xjfO{ sDkgLx¿aLr c:j:y k|lt:kwf{ lyof] . o;n] ubf{ pgLx¿n] l6s6df ^) k|ltzt;Dd 5"6 lbGy] . clxn] To;sf] ljk/Lt 6«fen Ph]G;Lx¿aLr c:j:y k|lt:kwf{ z'¿ ePsf]5 . o;sf] kmfObf k|ToIf ¿kdf xjfO{ sDkgLx¿n] p7fO/x]sf 5g . hyfefjL v'n]sf 6«fen Ph]G;Lsf] c:j:y k|lt:kwf{n] sldzg b/ a/fa/ x'g g;s]sf] xf] . ut l8;]Da/ ! tfl/vb]lv xjfO{ sDkgLx¿n] ( k|ltzt dfq} sldzg lbg] Joj:yf u/]sf 5g . of] ;a} 6«fen Ph]G;Lsf] lxtljk/Lt 5 . clxn] lbg] elgPsf] ( k|ltzt sldzg b/ lgs} g} sd xf] . xjfO{ sDkgLn] of] ( k|ltzt sldzg b/ Ph]G;L;Fu 5nkmn u/]/ nfu" u/]sf]] xf]Og . o;sf] xfdLn] tLj| lj/f]w u/]sf 5f+} . xfdLnfO{ of] sldzg s'g} klg xfntdf dfGo xF'b}g .

 

xjfO{;]jf sDkgLn] lbg] sldzg lglZrt dfkb08sf cfwf/df tf]lsg'k5{ . o;df 6«fen Ph]G;Lsf] klg s]xL sdhf]/L xf]nfg . clxn] xjfO{ sDkgLx¿n] 6«fen Ph]G;Lx¿sf] c:j:y k|lt:kwf{sf] kmfObf p7fPsf 5g . ca ;a} 6«fen Ph]G;Lx?nfO{ Pstfa4 agfP/ xjfO{ sDkgLsf] dgf]dfgLlj?4 pgLx?;Fu s'/f ug{'k5{ .

 

xjfO{ sDkgLx¿n]] lgodcg';f/ btf{ g} gePsf Ph]G;Lx¿nfO{ l6s6 a]Rg nufPsf 5g . btf{ g} gePsf Ph]G;Lx?nfO{ cfkm"v'zL sldzg lbg kfpg] ePsfn] klg xjfO{ sDkgLx?n] dgf]dfgL u/]sf x'g . sldzgdf Ps¿ktf x'g'k5{ eGg] xfd|f] dfu xf] . xjfO{ sDkgLx¿n] 6«fen Ph]G;Lafx]ssf sDkgLx¿nfO{ klg l6s6 a]Rg nufP/ ;fdfGo sldzg lbPsf 5g . o:tf sDkgLsf] j}wflgs x}l;ot 5 ls 5}g < o:tf sDkgLx¿ ;/sf/L lgodcg';f/ btf{ x'gk5{ ls kb}{g < logLx¿n] xjfO{ sDkgLaf6 lng] sldzgsf] ;/sf/nfO{ /fh:j ltg{' k5{ ls kb}{g < o;tkm{ ;DalGwt lgsfosf] Wofg k'Ug'k5{ .

 

l6s6 ljqmL sldzgdf 3l6a9L 5}g

?k]z hf]zL

;b:o

g]kfn jfo' ;]jf ;~rfns ;ª3,
k|aGws, a'4 Po/

 

xjfO{ ;]jfnfO{ Jojl:yt agpgsf nflu 6«fen Ph]G;LnfO{ sldzg b/ ;dfg u/fpg] k|of; ul/Psf] xf] . o;df cgfjZos ljjfb ug'{kg]{ sf/0f 5}g . o; ljifodf xjfO{ ;]jf sDkgL / 6«fen Ph]G;Lsf kbflwsf/Lsf aLr 5nkmn klg eO;s]sf] 5 . xjfO{ ;]jf ;~rfns ;ª3n] sldzg kf/bzL{ agfpgsf nflu g} of] ;dfg b/ sfod u/]sf] xf] . 6«fen Ph]G;Lx¿aLr c:j:y k|lt:kwf{ eof] eg]/ xfdLn] eGg] xf]Og . of] pgLx¿sf] s'/f xf] . xfdLn] sldzgsf] Joj:yfnfO{ kf/bzL{ g} agfPsf 5f}+ . s]xL ;d:of o; If]qdf kSs} klg 5g . km/skm/s sldzgsf sf/0f o; If]qdf a9]sf] c:j:y k|lt:kwf{ /f]Sgsf nflu klg sldzgdf ;dfg b/ x'g cfjZos 5 . :ki6 ¿kdf eGg] xf] eg] xjfO{ ;]jf sDkgLx¿sf] :yfloTjsf nflu klg ;a} xjfO{ sDkgLn] ( k|ltztsf] Pp6} b/  lgwf{/0f ul/Psf] xf] . o;af6 6«fen Ph]G;Lx¿nfO{ ;d:of k5{ h:tf] dnfO{ nfUb}g .

 

clxn] s'g} klg cj:yfdf ( k|ltztsf] sldzg b/nfO{ kl/jt{g ug{ ;lsFb}g . 8n/sf] sldzgdf eg] ;f]Rg ;lsG5 . g]kfnL ?k}ofFdf of] sldzg b/ sfod /xG5 . ( k|ltzt sldzg b/ kl/jt{g ug{ g;lsg] s]xL sf/0fx¿ 5g . clxn] Joj;foLn] km/skm/s sldzgsf sf/0f a9]sf] c:j:y k|lt:kwf{ x6fpgsf nflu ( k|ltzt sldzg sfod ul/Psf] xf] . hxfF;Dd u}/sfg"gL ¿kdf sldzg lnP/ l6s6 lbg] u/]sf] eGg] cf/f]k 5, o;df ;Totf 5}g . clxn] clwsf+z xjfO{ sDkgLx¿n] ljB'tLo k|0ffnLaf6 l6s6 a]Rg] Joj:yf u/]sf 5g . o;cy{df of] ;]jf sDKo'6/s[t eO;s]sf] 5 . o;sf] ;a} tYofªs sDKo'6/d} x'G5 . l6s6 ljqmL k|0ffnLdf xfdLn] k"0f{ kf/blz{tf ckgfPsf 5f}+ . xfdLn] ;/sf/L lgod kfngf u/]/ ko{6g af]8{df btf{ ePsf 6«fen Ph]G;Ldfkm{t dfq} l6s6sf] sf/f]af/ u/]sf 5f}+ . xfdLn] hgLa'emL btf{ gePsf Ph]G;Lx?nfO{ l6s6 a]Rg lbPh:tf] nfUb}g . olb u}/sfg"gL ?kdf s;}af6 o:tf]] sf/f]af/ ePsf] 5 eg] To;nfO{ xfdL sf/afxLsf] bfo/fdf Nofpg] 5f}+ .

 

 

k/fdz{ /fh:j

vsd{rf/L 6«]8 o'lgog;Fusf] ;Demf}tfcg';f/ xf]6n, /]i6'/fF Joj;foLn] !) k|ltzt ;]jf z'Ns u|fxsaf6 p7fO/x]sf 5g . ;Demf}tfcg';f/ of] /sd sd{rf/LnfO{ &) / Joj:yfksnfO{ #) k|ltzt 5'§ØfOG5 . ;f] #) k|ltzt /sd ;f]em} Joj:yfksnfO{ afF8g] jf gfkmfgf]S;fg lx;fa cfDbfgL afF8g]  xf] < s[kof :ki6 kfl/lbg' xf]nf .

gf]a'{ nfdf, l6a]6g /]i6'/fF, 7d]n

 

xf]6n tyf /]i6'/fFn] u|fxs;Fu p7fpg] !) k|ltzt ;]jfz'Ns s'g} sfg"gsf] Joj:yf geO{ sd{rf/L 6]«8 o'lgogsf] bafaaf6 nufOPsf] z'Ns xf] . sd{rf/L 6]«8 o'lgog  / Joj:yfkgaLr ;Demf}tf eO{ u|fxsnfO{ lahsdfkm{t of] z'Ns nufO{ /sd c;'Ng] ul/G5 . ;Demf}tfcg';f/ o;/L p7]sf] /sdsf] ^* b]lv &@ k|ltzt;Dd dfl;s jf tf]lsPsf] cjlwsf] cfwf/df ;DalGwt 6«]8 o'lgogdf cfa4 sd{rf/Lx¿nfO{ lghx¿sf] kfl/>ldssf] txcg';f/ afF8g'k5{ . o;/L afFl8g] /sd sd{rf/Lsf] s/of]Uo cfodf ;dfj]z x'g] jf gx'g] eGg] cfos/ sfg"gdf :ki6 5}g .

 

Joj;foLn] u|fxs;Fu !) k|ltzt ;]jfz'Ns c;'Ng] :ki6 b]lvPsfn] o;df Joj;foLsf] /sd vr{ gx'g] x'Fbf of] s/of]Uo cfodf ;dfj]z gx'g] cj:yf klg b]lvG5 . t/, ;+:yf jf /f]huf/bftfaf6 k|Kt u/]sf] /sd ePsfn] s/of]Uo cfodf ;dfj]z x'g'kg{] h:tf] klg b]lvG5 . cfGtl/s /fh:j
ljefun] o; cj:yfdf :ki6 lgb{]zg hf/L ug'{ cfjZos b]lvG5 .

 

6«]8 o'lgogdf cfa4 sd{rf/Lx¿nfO{ ljt/0f u/L afFsL /x]sf] #) k|ltzt /sd o'lgogdf cfa4 gePsf Joj:yfksx¿nfO{ ;f]em} ljt/0f ug{ klg ;lsG5 . t/, o:tf] /sd Joj:yfksLo sd{rf/Lx¿ geO{ Joj;fosf] ;~rfns jf wgLx¿nfO{ ljt/0f ug{] xf] eg] pgLx¿sf] Joj;fosf] cfDbfgLs} c+z x'g hfG5 . o; cj:yfdf of] z'Ns gfkmfgf]S;fgsf] lx;fadf cfDbfgLsf ¿kdf afF8g' cfjZos b]lvG5 .

k/fdz{bftf M /fh' lzjfsf]6L

 

 

 

 

u|fdL0f cy{tGqsf
s'/fdf hf]8 lbg'k¥of]

d cleofg cfly{s b}lgssf] lgoldt kf7s xF' . EofP;Dd cleofgsf ;a} cªs g5'6fO{ x]g]{ u/]sf] 5' . d cy{zf:qsf] ljBfyL{ x'F . cleofgdfkm{t d g]kfnsf] cfly{s If]qsf af/]df ljz]if ¿kn] hfGg / k9g OR5's 5' . o;n] g]kfnsf] cfly{s If]qdf snd rnfP/ pNn]Vo sfd u/]sf] 5 . Psk|sf/n] cleofgn] g]kfnsf] cfly{s kf6f]nfO{ s]nfpg] sfd u/]sf] 5 . t/, cleofgn] p7fPsf sltko ;dfrf/x¿ ;j{;fwf/0f kf7snfO{ a'emg} ufx|f] x'g] dx;"; x'G5 . o;n] ubf{ cleofgn] p7fPsf sltko d'2fx¿ /fd|f xF'bfx'Fb} klg ;j{;fw/0fsf] kxF'reGbf aflx/ ePh:tf] nfU5 . s] g]kfndf ;j{;fwf/0f g]kfnLsf hLjgofkg / cfly{s ultljlw cfly{s cleofgsf ;dfrf/ aGg ;Sb}gg < Pp6f ;fwf/0f g]kfnLn] u/]sf] cfly{s pGgltn] cGo g]kfnLsf lglDt k]|/0ff aGg ;Sb}g < o:tf ;dfrf/nfO{ cleofgn] lsg
g5fk]sf] xf]nf ⁄

 

7"nf Jofkfl/sf ;fgf;fgf s'/f klg cleofgsf] klxnf] k[i7sf d'Vo ;dfrf/ alg/x]sf b]lvG5g . of] b]Vbf cleofgn] 7"nf k"FhLklt / x'g]vfg]nfO{ dfq} :yfg lbPh:tf] efg x'G5 . s'g} klg klqsf lj1fkgn] g} rNg] x'Fbf sltko cj:yfdf o:tf ;dfrf/ /fVg tkfO{+x¿ klg afWo x'g'x'G5 xf]nf . t/, ;fFlRr g} cleofgn] d'n'ssf] cfly{s d'2fnfO{ p7fpg rfx]sf] xf] eg] ufpFsf ;fgfltgf cfly{s ultljlwsf] ;dfrf/n] klg k|fyldstf kfpg' k¥of] . cfly{s ljsf;sf] d]?b08 / d'n'ssf] s'n ux{:Yo pTkfbgdf #@ k|ltzt of]ubfg lbg] s[lifIf]qsf ;dfrf/n] d'Vo 7fFp kfpg} k5{ . g]kfnsf] u|fdL0f e]usf ls;fgsf] ;d:of / ltgn] ef]u]sf kL8fsf af/] ;dfrf/ aGg' k¥of] . ;dfrf/df u|fdL0f cy{tGqsf] ;"Id ljZn]if0f x'g' k¥of] . clg dfq} cfly{s If]qdf snd rnfpg] cfly{s cleofg b}lgssf] p2]Zo k"/f x'g ;Snf .  

c~h' /fO{

uLtfgu/, lrtjg, raianju@gmail.com

xfn M kf6g ;+o'Qm SofDk;, PdP cy{zf:q

 

 

 

x/]s b[li6df cleofg

b]zljb]zsf cfly{s ;dfrf/ km}nfP/ ;dfhdf

k|ult ;d[l4 / ljsf;sf] 9f]sf vf]lnb]pm

x/]s b[li6 cfly{s sf]0f eP/ cleofg,

1fg zLk / k|ljlwsf] ljsf; ul/b]pm

lnP/ nIo cfly{s pGgltsf]

u/LaLsf] kvf{n tf]l8b]pm

b]z ljsf;df ;]jf k'Ug] cy{sf] dGq vf]lnb]pm

cfly{s nIo p2]Zo k|flKtsf] eP/ cleofg

ufpFzx/ ;a} g]kfnLsf] cfFugdf k'u cleofg .

w|'j clwsf/L, rf]/df/f, gjnk/f;L

xfn M lgzfg ;]So'l/6L ;le{; k|fln