अन्तर्वार्ता

२०७४-०४-१ मा प्रकाशित     ५०३५ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

काम गर्न पाए २ वर्षमा १ लाख रोजगारी सृजना गर्न सक्छु

नवीन्द्रराज जोशी, पूर्वउद्योगमन्त्री

नेपाली काङ्ग्रेसका नेता नवीन्द्रराज जोशीले अघिल्लो सरकारमा उद्योगमन्त्रीको रूपमा ९ महीना जति काम गरे । खासै रोजाइमा नपर्ने मन्त्रालयको रूपमा रहेको उद्योग मन्त्रालयमा पहिलोपटक मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेपछि उनले देशको उद्योग क्षेत्रको विकास र विस्तारका लागि निर्वाह गरेको भूमिका प्रशंसनीय रहेको सबैले मान्ने गर्छन् । वर्तमान सरकार मन्त्रीमण्डल विस्तारको तयारीमा जुटिरेको बेला उनै जोशीलाई पुनः मन्त्रीको जिम्मेवारी दिनुपर्छ भन्ने आवाज पनि उठेको छ । उनी मन्त्री हुँदा नेपालको औद्योगिक क्षेत्रको विकासको लागि के कस्ता पहल र उपलब्धि भए यी समग्र विषयको समीक्षा र उनले गरेका कामको निरन्तरतालगायतका विषयमा पूर्वउद्योगमन्त्री जोशीसँग आर्थिक अभियानका टीपी भुसालले गरेको कुराकानी :

खासै रोजाइमा नपर्नेे उद्योग मन्त्रालयको नेतृत्व गरेर फर्किनु भएको छ । अनुभव कस्तो रह्यो ?
उद्योग मन्त्रालय मेरो रोजाइको मन्त्रालय थिएन । पहिलोपटक मन्त्री बन्ने मौका मिलेको अवस्थामा जनतासँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने मन्त्रालय लिन पाएको भए अलि बढी जनअपेक्षाअनुरूपको काम गर्न सकिन्छ भन्ने थियो । मेरा साथीहरूले पनि ‘कमसेकम पहिलोपटक मन्त्री बन्दै छस्, जनतासँग प्रत्यक्ष सरोकार रहने मन्त्रालय लियो भने काम गरेको देखिन्छ नभए तँ हराउँछस्’ भन्थे । यद्यपि मन्त्री बन्ने भएपछि आफैले भनेको मन्त्रालय नपाए पनि काम गर्नु थियो र मैले त्यो चुनौतीलाई आत्मसात् गरेँ, इमानदारीपूर्वक काम गरेँ । उद्योग मन्त्रालय वास्तवमै जनसरोकारको मन्त्रालय हो भन्ने कुरा पुष्टि पनि गरेँ । मैले यो मन्त्रालयलाई एउटा महत्त्वपूर्ण मन्त्रालय हो भन्ने बनाउँछु भनेर सङ्कल्प गरेँ । त्यो अनुरूप काम गर्दै गएँ । आज लाखौं मानिसहरू रोजगारीको खोजीमा विदेशिएका छन् । उद्योगधन्दा तथा कलकारखाना चलाउन सके, त्यो वातावरण सिर्जना गर्न सके त देशमै रोजगारीको अवसर सृजना हुने भयो । आयात बढ्दो छ, यसलाई घटाउन र निर्यात प्रवद्र्धन गर्न सके त्यसले राष्ट्रलाई हुने फाइदा त कति छ कति । मैले राम्रोसँग काम गर्न सकेँ भने त देशको अर्थतन्त्रलाई फड्को मार्ने बनाउन सहयोग गर्न सक्छु । देशको बेरोजगारी हटाउने, आर्थिक वृद्धिमा सहयोग पुर्‍याउने, देशलाई एउटा समृद्ध राष्ट्रका रूपमा संसारसामु परिचित गराउन सक्ने सम्भावना यो मन्त्रालयभित्र रहेछ भन्ने कुरा मलाई बोध भयो । मेरो लामो राजनीतिक यात्रामा छोटो समयका लागि मन्त्री भएर जुन काम गरेँ, यसको मूल्याङ्कन गर्ने जिम्मा जनता र सञ्चारमाध्यमको हो । यो मेरो लागि एउटा परीक्षा थियो र त्यो परीक्षा मैले इमानदारी र सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छु भन्ने मेरो विश्वास छ ।

उद्योगमन्त्रीका रूपमा गरेका कुन ५ ओटा कामलाई सबैभन्दा उल्लेख्य ठान्नुहुन्छ ?
कुनै पनि मन्त्रालयमा काम गर्दा त्यहाँ हुनुपर्ने महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको नीतिगत कुरा ऐन, नियम हो । मैले त्यसलाई पहिला सुधार गर्ने प्रयास गरेँ । यो स्वदेशी तथा विदेशी दुवै लगानीकर्ताका लागि आवश्यक थियो । यद्यपि, अझै कतिपय काम भने बाँकी नै छन् । अर्को कुरा हामीकहाँ उद्योगी तथा व्यवसायीका लागि उद्योगको काम गर्न कुन मन्त्रालय जाने भन्ने खालको अन्योल थियो । विभिन्न मन्त्रालयबीचको समन्वयको अभाव र अधिकार क्षेत्रको कुराले व्यवसायीहरू चिन्तित थिए । मैले उद्योगका लागि नेतृत्वदायी मन्त्रालय उद्योग मन्त्रालय नै हो भन्ने कुरा स्थापित गरिदिएँ । यसमा दर्तादेखि विभिन्न काममा सहजीकरण भयो । अर्को कम्पनी रजिष्टर्डको कार्यालयमा दर्ता भएका कम्पनीहरूको बिजोग थियो । कम्पनी दर्ता छ, चलेको छैन । नियमानुसार तिर्नुपर्ने यति धेरै रकम छ । लामो समयदेखिको यो समस्या ऐनबाटै समाधान भएको छ । अब उद्योग दर्ता कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा झुण्डिएर बसेको अवस्था छैन । यसमा अहिले अनलाइन दर्ता प्रक्रिया शुरू भएको छ । डिजिटल सिक्नेचरको शुरुआत भएको छ । अब अनलाइन पेमेण्टको चरणमा छौं । अमेरिकामा बसेर पनि चाहनेले कम्पनी दर्ता गर्न सक्छ । विभिन्न मन्त्रालयहरूबीचको समन्वयको काम यो मन्त्रालयले गरेको छ । अर्को कुरा मैले आफ्नो मन्त्रालयमा सुशासनको कायम गराउन सफल भएँ जस्तो लाग्छ । साथै, अन्तरराष्ट्रिय समुदायलाई नेपालमा लगानीमैत्री वातावरण छ भन्ने सन्देश दियौं । हिजो जे जस्तो भए पनि हामी हिजोको अनुभवबाट सिकेर नयाँ ढङ्गले वातावरण बनायौं । त्यो कुरा नेपालकै दुवै राजनीतिक दलहरूको बीचमा पनि अबको देशको एजेण्डा आर्थिक समृद्धि हो, हामी सबै त्यसतर्फ जानुपर्छ भन्ने सन्देश र यो एजेण्डामा एकमत बनाउने काम पनि हामीले गर्‍यौं । चाह्यो भने १० वर्षभित्रमा औद्योगिक विकासका लागि धेरै गर्न सकिन्छ ।

जुन उद्देश्य र सोचका साथ मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएको थियो । त्यो उद्देश्य हासिल भयो त ?
निश्चय पनि हामीले काम गर्नुपर्ने धेरै थियो । गर्न अझै धेरै बाँकी छ । तर, प्रयास भएको छ । एउटा गोरेटो कोरिएको छ । हिजोदेखि नै नभएको जस्तो अवस्था थियो । स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्तामा आशाको सञ्चार भएको छ । हामीले गरेको लगानी सम्मेलनमा विदेशी लगानीकर्ताले खर्बौं लगानीको लागि इच्छापत्र मात्र दिएर गएका थिए । तर, आज उनीहरू काम गर्नका लागि पछि लागेका छन् । मलाई यो परियोजना चाहियो, म यो काम गर्छु भनेर आइरहेका छन् । उदाहरणका लागि काठमाडौंमा मेट्रो रेलको लागि एउटा कम्पनीले झण्डै २ अर्ब डलरको परियोजना लिएर आएको छ । यो आयोजना सम्पन्न गर्न ६ अर्ब डलर लाग्न सक्छ । लगानीका लागि प्रक्रिया बनाएर उनीहरूलाई दिनुप¥यो । लगानी नआउने कुरै छैन । समग्रमा भन्दा मैले चालेका वा चाहेका सबै काम पूरा नभए पनि उद्योग मन्त्रालयले देशको औद्योगिक विकासको लागि एउटा खाका तयार पारेको छ । यो एउटा महŒवपूर्ण शुरुआत हो । मैले चालेका कदमलाई परिणाममा देख्न त कम्तीमा २ वर्षको समय जरुरी थियो । तर, छोटो समयमा जे जति गर्न सकियो, त्यो मेरा लागि सन्तोषजनक नै छ । म भाग्यमानी हुँ, मलाई सबैको सहयोग रह्यो ।

कतिपय नयाँ मन्त्रीलाई कर्मचारीले असहयोग गर्ने, काम गर्न नदिने गर्दा मन्त्री जुन सोच राखेर आएका हुन्छन्, त्यो पूरा हुँदैन भन्ने पनि छ । तपाईंको अनुभव कस्तो रह्यो ?
मेरो अनुभवमा मिश्रित अवस्था रह्यो । कतिपय सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने कतिपय असहयोग गरौं भन्ने खालका । तर, मैले त्यसलाई वास्तै गरिनँ । धेरैले सहयोग गरे । मलाई कसैलाई काखा कसैलाई पाखा गर्नु थिएन । मेरो कसैप्रति व्यक्तिगत रुचि थिएन । मैले त देश र जनताका लागि केही गरौं भन्ने मान्यता बोकेर काम गर्दै थिएँ । मैले नेपाल औषधि लिमिटेड सञ्चालन गर्दाकै कुरा हेरौं न । डा.पुष्कर बज्राचार्य र डा. भगवान् कोइराला छनोट समितिमा हुनुहुन्थ्यो । मैले यसलाई  उसलाई ल्याउनु पर्छ भनिनँ । जो उत्कृष्ट छ, उसैलाई ल्याउनोस् भनें । यसमा मेरो चाहना छैन । यस्तै अन्य क्षेत्रमा पनि मेरो त्यस्तै अनुभनव रह्यो । मैले एकजना कर्मचारी भर्ना पनि गरिनँ । यसरी निष्पक्ष भएर काम गर्दा पनि कतिपयले यसको फुर्ति ८/१० महीना हो, किन सहयोग गर्ने भन्ने खालका पनि हुँदा रहेछन् । तर, मैले त्यसलाई कुनै परबाह गरिनँ, काममा निरन्तर लागिरहें । मेरो अनुभव के भने आफू इमानदार भएर लाग्यो भने त्यस्तो प्रवृत्ति मानिसले असहयोग गर्दैमा केही हुँदैन भन्ने हो ।

कर्मचारीतन्त्रले राजनीतिक नेतृत्वलाई नटेर्ने प्रवृत्ति छ भन्ने कुरा त स्वीकार्नु हुन्छ नि ? यो समस्याको समाधान के नि ?
कर्मचारीमा समस्या नभएको होइन । तर, सबै एउटै प्रकृतिका हुन्छन् भन्ने पनि  होइन । कतिपय कुरा तपाईं आफूमा पनि निर्भर गर्दछ । पहिलो कसरा आफू स्ट्याण्डमा बस्नु प¥यो । दोस्रो उनीहरूलाई ‘टास्क’ दिने हो । मेरो मिशन वा देशको मिशन यो हो । यो मिशनमा तपाईंको भूमिका चाहियो भनेर उसलाई काम दिने हो । उसको भूमिकाको पनि सम्मान गर्दै काम लिनुपर्‍यो । हामीकहाँ कर्मचारीमा राजनीतिक पूर्वाग्रह राख्ने प्रवृत्ति छ । विकासका लागि यो प्रवृत्ति खतरा हो । तर, मैले मन्त्रीको रूपमा काम गर्दा त्यो पूर्वाग्रह कम पाएँ । आखिर मन्त्रीको हातखुट्टा त कर्मचारी नै हो नि । यी दुवै जना मिलेरै जाने हो । तब मात्र लक्षित उपलब्धि हासिल गर्न सकिन्छ ।

मन्त्री हुँदा निजीक्षेत्रका उद्योगी लगानीकर्ताहरूमा देख्नुभएको प्रवृत्ति कस्तोे लाग्यो ?
निजीक्षेत्रको भूमिकाको कुरा गर्दा मलाई उहाँहरूले असल मित्रको रूपमा लिएको पाएँ । मैले उद्योगी व्यवसायीको लागि आवश्यक पर्ने नीतिगत कुरामा सहयोग गरेँ । मैले उहाँहरूलाई भने म तपाईँहरूलाई सहयोग गर्न तयार छु, अब तपाईंहरूको भूमिका र सम्बन्ध मालिक र मजदूरको रूपमा होइन, लगानीकर्ता र श्रमिकको रूपमा हुनुप¥यो । मैले उहाँहरूलाई सधैं उत्साहित रहन आग्रह गरेँ । कुनै समस्या भए लिएर मकहाँ आउनोस्, ती समस्या समाधान गर्न मन्त्रालय तयार छ भनेँ । मैले स्पष्टसँग उहाँहरूलाई भने कि मलाई तपाईंहरूको एक पैसा चाहिएको छैन । म एक पैसा घुस खान्नँ र कर्मचारीलाई पनि खानदिन्नँ । राम्रो कामका लागि त सधैं तपाईंहरूलाई सहयोग गर्न तयार छु । मलाई व्यक्तिगत रूपमा केही चाहिएको छैन । तपाईंहरूले रोजगारी सृजना गर्ने हो, सरकारलाई कर तिर्ने हो, उपभोक्तालाई गुणस्तरीय र सुलभ मूल्यमा सामान उपलब्ध गराउने हो । त्यो काममा लाग्नुस् भनेँ । मेरो उहाँहरूसँगको सम्झौता त्यही थियो । मलाई खासै कुनै प्रभाव पार्ने वा असहयोग गर्ने काम भएन ।

अन्तरराष्ट्रिय लगानी सम्मेलनलाई यहाँको कार्यकालमा भएको ठूलो उपलब्धिका रूपमा प्रायले हेर्ने गरेका छन् । त्यतिबेला प्राप्त एलओआईलाई (लगानी इच्छापत्र )लाई प्रतिबद्धतामा रूपान्तरण गर्न त्यसपछि के कामहरू भए ?
हामीले सम्मेलन सम्पन्न गरेलगत्तै त्यो लगानी प्रतिबद्धतालाई लगानीमा रूपान्तरण गर्न, यसलाई प्रक्रियामा लैजान विभिन्न तीनओटा समिति गठन ग¥यौं । त्यसपछि ती समितिले नै विभिन्न काम गरिरहेका छन् । अहिले प्रक्रियागत काम भइरहेका छन् । तर, अझै त्यो प्रक्रिया पूरा भएको छैन । लगानी लिएर आउन चाहेकाहरू सम्पर्कमा छन् ।

अब साँच्चीकै नेपालमा लगानीको वातावरण बनेकै हो त ?
निश्चय नै त्यो वातावरण बनेको छ । मुलुकमा राजनीतिक स्थायित्व कायम भएको छ । नीतिगत समस्यहरू समाधान हुँदै गएका छन् । लगानी सम्मेलन गर्दा व्यक्त एलओआई र त्यसपछि भएका फलोअप र स्वदेशी उद्योगी व्यवसायीमा देखिएको उत्साहले अब हामी त्यो अवस्थामा प्रवेश गरेका छौं भन्न सक्छौं । कतिपय काम बाँकी नै होलान् । तर, एउटा ट्र्याकमा ल्याउने काम भएको छ । औद्योगिक विकासको कुरा आजको भोलि सबै हुने भन्ने पनि होइन समय लाग्छ ।

तपाईं मन्त्री भएकै बेला पारित औद्योगिक व्यवसाय ऐनले राम्रै प्रशंसा पायो । तर, त्यसमा भएको संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वसम्बन्धी प्रावधानअनुसार उद्योगले खर्च गर्नुपर्ने बजेट सरकारले खडा गर्ने कोषमा जम्मा गराउने पनि पहल गर्नु भयो । यसको निकै विरोध भयो ? यस्तो प्रयास किन गर्नुभएको ?
सामाजिक उत्तरदायित्वको विषय विवादको विषय नै होइन । खासै विरोध भएको पनि होइन । हाम्रो त धर्मशास्त्रले पनि कमाएको केही प्रतिशत सामाजिक कार्यका लागि खर्च गर भनेर भनेको छ । त्यो सकारात्मक कुरा पनि हो । त्यसले व्यापार पनि बढ्छ । हाम्रो पनि त सामाजिक दायित्व छ नि । यही समाजमा बस्ने कमाउने अनि यही समाजको विकासका लागि, गरीबका लागि, विपन्नका लागि किन खर्च नगर्ने ? समतामूलक समाज निर्माण गर्न पनि यो उत्तरदायित्व बहन गर्न जरुरी छ । उहाँहरूको भनाइ सामाजिक उत्तरदायित्वको काम हामीले गरिआएकै काम हो । यसलाई बाध्यात्मक बनाउनु भएन भन्ने हो । मेरो धारणा तपाईंको कमाइको १ प्रतिशत मात्रै भए पनि अनिवार्य गर्दा के बिग्रिन्छ भन्ने हो । अथवा अनिवार्य नगर्दा पनि कुनै बच्चा खान नपाएर भोकै बस्न नपरोस्, विद्यालय जानबाट वञ्चित नहोस् । यसतर्फ त्यो उत्तरदायित्व बहन होस् भन्ने मात्र हो । मेरो मान्यतामा यो लागू गर्नुपर्छ ।

पछिल्लोपटक कृषिमा एफडीआई भित्र्याउनु हुँदैन भन्ने माग जोडदार रूपमा उठेको छ । त्यसमा तपाईंकै पार्टीका नेताहरू पनि हुनुहुन्छ । यो विरोध वा दृष्टिकोणप्रति तपाईंको के टिप्पणी छ ?
उहाँहरूले कसरी विरोध गर्नुभयो, आफ्नै ठाउँमा होला । मलाई उहाँहरूले गरेको सबै कुरा जानकारीमा पनि छैन । सामाजिक उत्तरदायित्वसम्बन्धी प्रावधान हामीले कुनकुन क्षेत्रमा एफडीआई स्वीकार गर्ने, कुनमा नगर्ने भन्ने लिष्ट बनाएकै छौं त । विरोध गर्नुपर्ने कारणै छैन । नेगेटिभ लिष्ट छ, जस्तैः कुखुराको क्षेत्र अहिले नेपालमा मासुका लागि प्रयोग हुन कुखुराको लागि आत्मनिर्भर छ । जहाँ हामी आफै आत्मनिर्भर छौं वा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख छौं, यस्ता क्षेत्रमा बाह्य लगानी नल्याउने भन्ने छ । तर, हामीले गर्न नसक्ने क्षेत्रमा ठूलो लगानी आउँछ, ठूलो रोजगारी सृजना हुन्छ भने ल्याउँदा के बिग्रन्छ । यसबाट त देशलाई फाइदा नै हुन्छ । आफू पनि नगर्ने लगानी पनि ल्याउनु हुँदैन भन्ने कुरा त तर्कसंगत छैन । भन्ने कुरालाई कसरी ठीक मान्ने ? चीन, भारत, सिङ्गापुर, भियतनामलगायतका मुलुकले किन एफडीआई भित्र्याए त ? ती देशहरूले अहिले गरिरहेको आर्थिक विकास त्यसैबाट सम्भव भएको हो । निम्नस्तरको आर्थिक विकास आज कहाँ पुगेको छ ? जनजीवनमा कस्तो प्रभाव पारेको छ ? त्यो हेर्नुप¥यो । काम नगर्दै नकारात्मक सोचाइ पाल्नु भएन । पहिले काम त होस् ।

देशको औद्योगिक वातावरण राम्रो बनाउन तपाईंले शुरू गरेका नीतिगत सुधारका कार्यहरूमा केके गर्न बाँकी छ ?
‘फरेन इन्भेष्टमेण्ट एण्ड टेक्नोलोजिकल ट्रान्सफर एक्ट’ (फीटा) मन्त्रिपरिषद्बाट पास त गराएँ । तर, संसद्बाट त्यो पास हुन बाँकी छ । यो ऐन आयो भने नीतिगत रूपमा धेरै कुरा सहज बन्छ । नीतिगत स्थिरता भयो भने राजनीतिक अस्थिरता भए पनि केही फरक पर्दैन । फीटाले त्यो नीतिगत स्थायित्व प्रदान गर्छ भन्ने हो । यो ऐन ल्याउन पनि धेरै सङ्घर्ष गर्नुपर्‍यो । कतिपय अवस्थामा कर्मचारीतन्त्रमा पनि यसलाई अड्काउने भन्ने खालको प्रवृत्ति थियो । कर्मचारीले अनेक तर्क वितर्क गरेर यसलाई पन्छाउने प्रयास पनि गरे । त्यो कुरा मलाई पटक्कै चित्त बुझेन । मैले मेरो कार्यकालमा मन्त्रिपरिषद्बाट पास गराएको छु । आशा गरौं, सदनबाट पनि यो छिट्टै पास भएर आउँछ । एउटा कुरा भन्नैपर्छ, हामीकहाँ कर्मचारी मन्त्री सबैले यसबाट मलाई के फाइदा हुन्छ भनेर हेर्ने प्रवृत्ति रहेछ । कतिपय ऐन मन्त्रीकै चाहनाले फिर्ता गएको अवस्था रहेछ । एउटा मन्त्रीले त समग्र देश र जनताको लागि सोच्ने हो नि । ऐन पास हुनु, लगानीको वातावरण बन्नु, देश विकास हुनु नै मन्त्रीको सफलता हो नि होइन र ? आज मैले जुन काम गरें, त्यसमा मैले अन्यथा आशय राखेर २/४ लाख कमाएर मलाई के हुन्छ ? राजनीति गर्नेले त्यता ध्यान दिनुपर्‍यो ।

केही सरकारी उद्योग सञ्चालनको प्रयास गर्नु भयो । केही सञ्चालनमा पनि आए । त्यसको उपलब्धि कस्तो रह्यो ?
औषधि उद्योग सञ्चालनमा गइसक्यो । बुटवल धागो कारखाना, वीरगञ्ज चिनी कारखाना, गोरखाली रबर उद्योगलगायत चलाउने तयारीमै छन् । मेरो धारणा चुरोट उद्योगबाहेक अन्य चलाउन सकिन्छ । जुट उद्योगबाहेक सबैको अध्ययन भएको छ । अन्य जुनजुनको अध्ययन भएको छ, कर्मचारी व्यवस्थापनलगायतका काम सकेपछि ती उद्योग सञ्चालनमा आउँछन् ।

निजीक्षेत्रका बन्द उद्योग खुलाउन कस्ता प्रयास भए ?
मैले निजी क्षेत्रका उद्योगी व्यवसायीलाई भेटेर बन्द उद्योग चलाउन आग्रह गरेको छु । निजीकरण गरिएकामध्ये भृकुटी कागज कारखाना चलाउनु पर्‍यो भनेर मैले उद्योगी शेखर गोल्छालाई भेटेर भनेको छु । उहाँलार्इं या तपाईं चलाउनोस् नभए फिर्ता दिनोस् समेत भने । उहाँले सल्लाह गरौं भन्नु भयो, पछि आउनु भएन । यी अब उद्योगहरू पब्लिक प्राइभेट पार्टनरसीप (पीपीपी) मोडलमा सञ्चालन गर्नुपर्छ भन्ने मेरो धारणा हो । बन्द उद्योग खुल्दा त्यसले रोजगारी सृजना गर्छ । अर्थतन्त्र चलायमान बनाउँछ । उदयपुर सिमेण्ट कारखानाकै कुरा गरौं न । ४० करोड घाटामा थियो । अहिले २३/२४ करोड नाफामा छ । मैले धेरै केही गरेको होइन । प्रयास गरेपछि हुँदो रहेछ त ।

नीतिगत सुधारको कामलाई अब नियुक्त हुने मन्त्रीले थप प्रभावकारी बनाउन तपाईंको सुझाव के छन् ?
यस विषयमा मैले धेरै काम गरिसकेको छु । योजना तयार छन् । नयाँ आउने मन्त्रीले त्यसको अध्ययन गर्ने, ठीक लाग्छ भने अघि बढाउने हो । मेरो योजना स्पष्ट थियो । सेकेण्ड जेनेरेशन रिफर्म गर्ने, एफडीआई भित्र्याउने, रोजगारी सृजना गर्ने हो । त्यसतर्फ लाग्नुपर्छ भन्ने हो । कुनै पनि नेपाली ४५ डिग्रीको तापक्रममा काम गर्न खाडी जान नपरोस्, त्यो रोजगारी यहीँ सृजना होस् भन्ने गरी काम गर्न सकेमा राम्रो हुन्छ र त्यो गर्न सकिन्छ पनि । मेरो यही सुझाव छ ।

मन्त्रीमण्डल विस्तारको क्रममा छ । अघिल्लो सरकारमा राम्रो काम गर्ने मन्त्रीको रूपमा यहाँलाई पुनः मन्त्री बनाउनुपर्छ भन्ने आवाज पनि सुनिएका छन् । यसबारे तपाईंको धारणाचाहिँ के छ ?
यसबारेमा मेरो कुनै धारणा नै छैन । तर, एउटा कुराचाहिँ के हो भने मैले २ वर्ष काम गर्न पाए भने १ लाख प्रत्यक्ष रोजगारी सृजना गर्न सक्छु भन्ने हो । त्यो मेरो विश्वास हो । त्यसपछि १० वर्षमा देशको रोजगारीको अवस्था अर्कै हुन्छ । काम गर्ने रहर जसलाई नि हुन्छ । तर, यो विषयमा निर्णय लिने मैलेभन्दा पनि लिडरशीपले हो । यसमा मेरो भन्नु केही छैन ।


#  
4th NEWBIZ BUSINESS CONCLAVE & AWARDS
http://nepallife.com.np/
Kalash Cement
http://www.keyalgroup.org
http://www.keyalgroup.org

नयाँ अपडेट

फोटो फिचर

तीतो मीठो

मन्त्री अब ‘नायक’ पनि
जबजब नेपालमा उद्योगी व्यापारीले जनतालाई बढी मूल्य लिएर ठगेर पाप कर्म गर्न थाल्छन्, तबतब कृष्ण भगवान् धर्तीमा आएसरि हाम्रा मन्त्री, सरकारी अधिकारीहरु त्यस्ता पापीहरुलाई समाप्त . . . विस्तृतमा »